HR รีพอร์ต

เหตุการณ์ที่เปลี่ยนชีวิตการทำงานของเอิร์ธ

เอิร์ธเป็นผู้จัดการฝ่ายการตลาดของบริษัทเทคโนโลยีแห่งหนึ่ง เขาเป็นคนที่มั่นใจในตัวเองมาก เชื่อว่าตัวเองเป็นผู้นำที่ดี ทำงานได้ผลลัพธ์ออกมา และคิดว่าทุกคนในทีมชอบการทำงานกับเขา

แต่วันหนึ่ง เอิร์ธได้รับอีเมลจากฝ่าย HR เชิญให้เข้าร่วมกิจกรรม “การประเมินแบบ 360 องศา” ซึ่งเป็นสิ่งใหม่สำหรับบริษัท เอิร์ธไม่แน่ใจว่าจะเกิดอะไรขึ้น แต่ก็คิดว่าคงเป็นเรื่องดี เพราะได้โอกาสให้คนอื่นเห็นความสามารถของเขา

มันคืออะไรกันแน่?

การประเมินแบบ 360 องศา ง่าย ๆ คือการให้คนรอบข้างเราประเมินการทำงานของเรา ไม่ใช่แค่หัวหน้าคนเดียว แต่รวมถึง:

• ลูกน้องทุกคน ที่ทำงานภายใต้การดูแลของเรา
• เพื่อนร่วมงาน ที่ทำงานในระดับเดียวกัน
• หัวหน้า ที่เป็นผู้บังคับบัญชาของเรา
• ตัวเรา ด้วยการประเมินตนเอง
• บางครั้งรวมถึง ลูกค้า หรือ คู่ค้า ที่ทำงานด้วย

ทำไมเรียกว่า “360 องศา”? เพราะมันครอบคลุมทุกทิศทาง เหมือนการมองเราแบบ 360 องศา ไม่มีมุมไหนซ่อนเร้น

วันที่เอิร์ธได้รับผลประเมิน

สองสัปดาห์ต่อมา เอิร์ธได้รับผลประเมินที่ทำให้เขาตกใจมาก ผลลัพธ์แสดงให้เห็นว่า:

จากมุมมองของลูกน้อง:

• “คุณเอิร์ธมีความรู้ความสามารถสูง แต่บางครั้งพูดจาไม่ไพเราะเมื่อเราทำผิด”
• “ผมอยากให้คุณเอิร์ธฟังความเห็นของทีมมากกว่านี้ ก่อนที่จะตัดสินใจเรื่องสำคัญ”
• “คุณเอิร์ธทำงานเก่งมาก แต่บางครั้งทำให้รู้สึกกดดันเกินไป”

จากมุมมองของเพื่อนร่วมงาน:

• “เอิร์ธเป็นคนทำงานเก่ง แต่บางครั้งไม่ค่อยยอมรับฟังความเห็นที่แตกต่าง”
• “อยากให้เอิร์ธทำงานร่วมกับทีมอื่นได้ดีกว่านี้”
• “การประชุมกับเอิร์ธบางครั้งรู้สึกเหมือนเขาคิดว่าเขาถูกเสมอ”

จากมุมมองของหัวหน้า:

• “เอิร์ธส่งผลงานได้ตรงเวลาและมีคุณภาพ แต่ควรพัฒนาทักษะการสื่อสารกับทีม”
• “น่าจะมีการรับฟังความเห็นของคนอื่นมากขึ้น”

เอิร์ธนั่งอ่านผลประเมินนี้ด้วยความรู้สึกผสมผสาน เขาไม่เคยรู้เลยว่าคนอื่นมองเขาแบบนี้ เขาคิดว่าตัวเองเป็นผู้นำที่ดี แต่กลับกลายเป็นว่าลูกน้องและเพื่อนร่วมงานรู้สึกว่าเขาไม่ค่อยฟังความเห็นของคนอื่น และบางครั้งทำให้คนอื่นรู้สึกกดดัน

การเปลี่ยนแปลงของเอิร์ธ

หลังจากได้รับผลประเมิน เอิร์ธได้นั่งคุยกับโค้ชที่บริษัทจัดให้ พวกเขาได้วิเคราะห์ผลประเมินและร่วมกันทำแผนพัฒนา เอิร์ธตัดสินใจเปลี่ยนแปลงตัวเองดังนี้:

1. เรียนรู้การฟัง เอิร์ธเริ่มฝึกให้ตัวเองฟังความเห็นของคนอื่นมากขึ้น ในการประชุม เขาจะถามความเห็นของทีมก่อนที่จะแสดงความเห็นของตัวเอง

2. ปรับวิธีการให้ข้อมูลป้อนกลับ แทนที่จะพูดแบบ “เธอทำผิด” เอิร์ธเปลี่ยนเป็น “มาดูกันว่าเราจะทำให้ดีขึ้นได้อย่างไร”

3. สร้างบรรยากาศที่ปลอดภัย เอิร์ธเริ่มสร้างสภาพแวดล้อมที่ทำให้ลูกน้องกล้าพูด กล้าแสดงความเห็น โดยไม่กลัวว่าจะถูกตำหนิ

ตัวอย่างจริงจากบริษัทอื่น ๆ

กรณีของบริษัท ABC

บริษัท ABC เป็นบริษัทขายรถยนต์ พวกเขาใช้การประเมินแบบ 360 องศากับทีมขาย ผลที่ได้คือ:

• พนักงานขายคนหนึ่ง ได้รู้ว่าลูกค้ามองว่าเขาพูดเร็วเกินไป ทำให้ลูกค้ารู้สึกกดดัน หลังจากปรับวิธีการพูดให้ช้าลงและอธิบายให้ชัดเจนขึ้น ยอดขายของเขาเพิ่มขึ้น 30%
• ผู้จัดการคนหนึ่ง ได้รู้จากลูกน้องว่าเขาไม่ชัดเจนในการสั่งงาน หลังจากปรับปรุง ทีมทำงานได้มีประสิทธิภาพขึ้นและผิดพลาดน้อยลง

กรณีของร้านอาหาร XYZ

ร้านอาหาร XYZ ใช้การประเมินแบบ 360 องศากับพนักงานบริการ:

• เด็กเสิร์ฟคนหนึ่ง ได้รู้จากลูกค้าว่าเขายิ้มน้อยเกินไป หลังจากฝึกยิ้มและทักทายลูกค้าอย่างเป็นมิตรมากขึ้น คะแนนความพึงพอใจของลูกค้าเพิ่มขึ้น
• หัวหน้าครัว ได้รู้จากทีมว่าเขาโกรธง่ายเวลาร้านคนเยอะ หลังจากเรียนรู้การจัดการอารมณ์ บรรยากาศในครัวดีขึ้นมาก

ประโยชน์ที่เห็นได้ชัด

การประเมินแบบ 360 องศาให้ประโยชน์มากมาย:

1. เห็นตัวเองจากมุมมองคนอื่น

เหมือนการมีกระจกที่สะท้อนตัวเราจากหลายมุม เราจะได้เห็นสิ่งที่ตัวเองมองไม่เห็น

2. พัฒนาได้ตรงจุด

แทนที่จะพัฒนาแบบเดาใจ เราจะรู้ว่าจุดไหนที่ต้องพัฒนาจริง ๆ

3. ความสัมพันธ์ดีขึ้น

เมื่อเราพัฒนาตัวเองตามข้อมูลป้อนกลับ ความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงานจะดีขึ้น

4. ผลงานดีขึ้น

เมื่อทุกคนในทีมเข้าใจกันมากขึ้น การทำงานร่วมกันจะมีประสิทธิภาพมากขึ้น

อุปสรรคที่อาจเจอ

แต่การประเมินแบบ 360 องศาก็มีความท้าทายเหมือนกัน:

1. คนกลัวพูดความจริง

บางคนอาจกลัวว่าการให้ข้อมูลป้อนกลับจะทำให้ความสัมพันธ์เสียหาย

วิธีแก้: สร้างวัฒนธรรมที่เปิดใจรับฟังและไม่แก้แค้น

2. ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายมาก

การประเมินแบบนี้ต้องใช้เวลาของหลายคน

วิธีแก้: ใช้เทคโนโลยีช่วย เช่น แบบฟอร์มออนไลน์

3. ได้ข้อมูลที่ไม่ตรงประเด็น

บางครั้งคนที่ประเมินอาจไม่รู้จักเราดีพอ

วิธีแก้: เลือกคนที่ทำงานด้วยจริง ๆ มาประเมิน

วิธีทำให้ได้ผลดี

จากประสบการณ์ของหลายบริษัท วิธีทำให้การประเมินแบบ 360 องศาได้ผลดีมีดังนี้:

1. อธิบายวัตถุประสงค์ให้ชัด

ทุกคนต้องเข้าใจว่าทำเพื่ออะไร ไม่ใช่เพื่อลงโทษใคร แต่เพื่อพัฒนากัน

2. สร้างความไว้วางใจ

ข้อมูลที่ได้จะถูกเก็บเป็นความลับ และไม่มีใครถูกลงโทษเพราะการให้ข้อมูลป้อนกลับ

3. มีการติดตามผล

ไม่ใช่ประเมินแล้วทิ้ง แต่ต้องมีการช่วยเหลือและติดตามการพัฒนา

4. เริ่มจากผู้นำ

ผู้บริหารต้องเป็นแบบอย่างในการรับฟังและพัฒนาตัวเอง

คำถามที่ควรถาม

ในการประเมินแบบ 360 องศา คำถามที่ดีควรเป็นแบบนี้:

เรื่องการสื่อสาร

• “เขาฟังความเห็นของผู้อื่นได้ดีแค่ไหน?”
• “เขาอธิบายงานให้เข้าใจง่ายไหม?”
• “เขาให้ข้อมูลป้อนกลับอย่างสร้างสรรค์ไหม?”

เรื่องการทำงานร่วมกัน

• “เขาช่วยเหลือเพื่อนร่วมงานไหม?”
• “เขาแบ่งปันความรู้กับคนอื่นไหม?”
• “เขาทำงานเป็นทีมได้ดีไหม?”

เรื่องการแก้ปัญหา

• “เขาแก้ปัญหาได้อย่างสร้างสรรค์ไหม?”
• “เขามองปัญหาได้หลายมุมไหม?”
• “เขาหาทางแก้ไขที่เป็นประโยชน์ต่อทุกคนไหม?”

เครื่องมือที่ช่วยได้

ปัจจุบันมีเครื่องมือออนไลน์มากมายที่ช่วยทำการประเมินแบบ 360 องศา เช่น:

• Google Forms – ใช้ง่าย ฟรี เหมาะกับบริษัทเล็ก
• Microsoft Forms – รวมกับ Office 365 ใช้งานสะดวก
• SurveyMonkey – มีฟีเจอร์ครบครัน เหมาะกับบริษัทใหญ่

เรื่องราวต่อของเอิร์ธ

หกเดือนหลังจากการประเมินครั้งแรก เอิร์ธได้รับการประเมินรอบที่สอง ผลลัพธ์เปลี่ยนไปมาก:

• ลูกน้องรู้สึกว่าเขาฟังความเห็นมากขึ้น
• เพื่อนร่วมงานมองว่าเขาทำงานร่วมกันได้ดีขึ้น
• หัวหน้าเห็นว่าทีมของเขามีความสุขและผลิตภาพสูงขึ้น

เอิร์ธเล่าว่า “ตอนแรกผมช็อกมาก นึกไม่ถึงว่าคนอื่นจะมองผมแบบนั้น แต่พอได้รับข้อมูลป้อนกลับ ผมก็ได้โอกาสปรับปรุงตัวเอง ตอนนี้ผมรู้สึกว่าทำงานเป็นทีมได้ดีกว่าเดิมมาก”

ข้อคิด

การประเมินแบบ 360 องศาไม่ใช่แค่เครื่องมือทางธุรกิจ แต่เป็นโอกาสให้เราได้เรียนรู้ตัวเองมากขึ้น เหมือนการมีเพื่อนหลายคนคอยบอกจุดแข็งและจุดที่ควรพัฒนาของเรา

สิ่งสำคัญคือต้องเปิดใจรับฟัง ไม่โกรธเคือง และมองว่าข้อมูลป้อนกลับเหล่านี้เป็นของขวัญที่ช่วยให้เราเติบโตได้

หากบริษัทของคุณยังไม่มีระบบนี้ ลองเสนอไปดู หรือถ้าคุณเป็นผู้นำ ลองเริ่มต้นด้วยการถามข้อมูลป้อนกลับจากทีมของคุณดู อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่ดีได้

สุดท้าย จำไว้ว่า “การเติบโตเริ่มต้นจากการรู้จักตัวเอง และการรู้จักตัวเองต้องอาศัยมุมมองของคนอื่น” การประเมินแบบ 360 องศาจึงเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้เราได้มุมมองเหล่านั้น

สรุป

การประเมินแบบ 360 องศาเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังในการพัฒนาตัวเอง ทั้งในแง่ของทักษะการทำงาน ความสัมพันธ์ในที่ทำงาน และการเป็นผู้นำ แม้จะมีความท้าทายในการนำไปใช้ แต่หากทำอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง จะให้ผลลัพธ์ที่คุ้มค่ามาก

ไม่ว่าคุณจะอยู่ในตำแหน่งไหน การเปิดใจรับฟังข้อมูลป้อนกลับจากคนรอบข้างและนำไปปรับปรุงตัวเอง จะช่วยให้คุณเติบโตและประสบความสำเร็จในการทำงานมากขึ้น เพราะท้ายที่สุดแล้ว การทำงานคือการทำงานกับคน และการเข้าใจคนรอบข้างเป็นกุญแจสำคัญของความสำเร็จ

อ้างอิงข้อมูลจาก: https://www.aihr.com/blog/360-degree-feedback/

#hrรีพอร์ต